Thế giới động vậtVề cuốn sách
Trời vừa tối bên bờ ao trong vườn quê, vài chấm sáng đom đóm trên đám cỏ, Cú Bông đậu trên cọc rào.

Chương 5

Đom đóm phát sáng bằng cách nào?

Trời tối hẳn, ngoài bờ ao có những chấm sáng bé xíu bay lượn, chẳng lửa, chẳng pin. Chúng lấy ánh sáng ở đâu ra?

10 trang · khoảng 6 phút

Trang 1 / 10

Đom đóm phát sáng bằng cách nào?

Tối ấy ở quê ngoại mất điện, Na với Cú Bông trải chiếu ra hiên ngồi hóng mát. Ngoài vườn, chỗ đám cỏ sát bờ ao, có những chấm sáng nhỏ cứ lập loè. Na đếm được bảy cái thì chúng tắt, rồi lại sáng lên ở chỗ khác.

Bà thắp cây đèn dầu, đặt trên bậc cửa. Cú Bông nhìn ngọn lửa, rồi nhìn ra vườn, đoán mỗi con đom đóm cũng mang một ngọn lửa tí hon. Mà đã là lửa thì phải nóng.

Một con đom đóm bay lạc vào hiên, đậu lên chiếc lá bàng khô cạnh tay Na. Nó vẫn sáng, vậy mà chiếc lá không sém, cũng không bốc lên lấy một sợi khói. Cú Bông bắt đầu tự hỏi: có phải đom đóm sáng theo một cách khác?

Ánh sáng của đom đóm đến từ mấy đốt cuối bụng, chỗ người ta gọi là chiếc đèn. Bên trong, ô-xi từ không khí tham gia một phản ứng hoá học, và phản ứng ấy toả ra ánh sáng. Nó toả rất ít nhiệt. Vì thế mới có cái tên ánh sáng lạnh.

Ở một số loài đom đóm phát sáng, con đực và con cái dùng các cái nháy để nhận ra nhau. Con đực thường vừa bay vừa nháy. Con cái thường đậu thấp trên cây cỏ, và có thể nháy đáp khi nhận ra kiểu của loài mình. Kiểu nháy khác nhau giữa các loài: mấy lần, dài hay ngắn, nghỉ bao lâu.

Chọn một kiểu nháy minh hoạ cho con đực, bấm Nháy, rồi nhìn xuống đám cỏ. Ở một số loài, con cái có thể đáp lại con đực cùng loài; ngoài đời, không phải lúc nào chúng cũng đáp.

Có thể bạn chưa biết

  • Ấu trùng đom đóm cũng phát sáng. Các nhà khoa học cho rằng ánh sáng ấy như lời nhắn gửi kẻ săn mồi: con này khó ăn lắm.
  • Đom đóm là một loại bọ cánh cứng. Ở vài loài, con trưởng thành không sáng chút nào; chúng tìm nhau bằng mùi.
  • Đến chỗ ngắm rồi thì tắt đèn pin, nếu thấy an toàn. Ánh đèn mạnh có thể làm rối những cái nháy của chúng.

Trong chiếc đèn ở cuối bụng, ô-xi tham gia một phản ứng hoá học toả ra ánh sáng, mà rất ít toả nhiệt. Ở một số loài đom đóm phát sáng, kiểu nháy giúp con đực và con cái cùng loài nhận ra nhau.

Nguồn của chương

Điều gì chương này kể cũng dựa trên ít nhất hai nguồn đáng tin, rồi được viết lại bằng lời của chính cuốn sách.