Thế giới động vậtVề cuốn sách
Con gà trống đứng trên hàng rào gỗ gáy vang, trời còn tối, phía sau là bóng hàng dừa.

Chương 7

Làm sao gà trống biết trời sắp sáng để gáy?

Trời còn tối mịt, chưa le lói chút nắng nào, vậy mà gà trống đã gáy vang. Nó biết giờ bằng cách nào?

10 trang · khoảng 5 phút

Trang 1 / 10

Làm sao gà trống biết trời sắp sáng để gáy?

Hè này, Na về quê ngoại ở Tiền Giang, ngủ trong căn nhà gỗ giữa vườn dừa. Gần bốn giờ sáng, con gà trống của ông ngoại gáy một tràng dài ngoài chuồng. Na vén mùng nhìn ra cửa sổ: bên ngoài vẫn tối om, chưa có chút ánh sáng nào.

Cú Bông đoán chắc con gà thấy ánh sáng ở đâu đó nên mới gáy. Có khi là ánh trăng, hay ngọn đèn nhà hàng xóm.

Tối hôm sau, một chiếc ô tô chạy ngang con đường đất, đèn pha quét qua chuồng gà. Con gà trống gáy liền một hồi, dù mới tám giờ tối. Vậy là ánh sáng làm nó gáy được thật. Nhưng lúc bốn giờ sáng hôm trước, đâu có ngọn đèn nào chiếu vào chuồng?

Trong một thí nghiệm, các nhà khoa học Nhật Bản giữ gà trống dưới ánh đèn mờ suốt ngày đêm. Dù vậy, chúng vẫn gáy vào khoảng thời điểm mà nhịp sinh học của chúng báo là gần sáng. Đó là nhờ một chiếc đồng hồ sinh học bên trong, chạy theo nhịp khoảng một ngày.

Đèn pha ô tô có thể kích thích gà gáy cả ngoài buổi sáng. Trong thí nghiệm, gà đáp lại tín hiệu bên ngoài mạnh yếu khác nhau tuỳ thời điểm trong ngày. Kết quả cho thấy nhịp sinh học cũng ảnh hưởng đến cách gà đáp lại tín hiệu bên ngoài.

Bấm qua từng bước của thí nghiệm để xem gà trống gáy khi nào. Trong thí nghiệm này, điều gì cho thấy gà trống có đồng hồ bên trong?

Có thể bạn chưa biết

  • Tiếng gáy là bẩm sinh: gà trống không học gáy như chim hót học tiếng hót.
  • Gà trống thường bắt đầu gáy trước bình minh.

Nhịp sinh học bên trong giúp gà trống định giờ gáy gần bình minh. Đèn pha có thể khiến gà gáy cả ngoài buổi sáng. Nhịp ấy cũng ảnh hưởng đến cách gà đáp lại tín hiệu bên ngoài.

Nguồn của chương

Điều gì chương này kể cũng dựa trên ít nhất hai nguồn đáng tin, rồi được viết lại bằng lời của chính cuốn sách.